Máy hàn que inverter 1 bo – loại máy phổ biến nhất trong các xưởng cơ khí vừa và nhỏ, cũng như với thợ hàn công trình. Ưu điểm: gọn nhẹ, giá rẻ, dễ sửa. Nhược điểm: dễ hỏng hóc nếu không được bảo trì đúng cách.
Nếu bạn là thợ sửa máy hàn hoặc chủ xưởng muốn tự xử lý những lỗi cơ bản, bài viết này sẽ liệt kê 7 bệnh thường gặp nhất – từ dễ đến khó – kèm theo cách kiểm tra bằng đồng hồ cơ, nguyên nhân và hướng xử lý chi tiết.
Lưu ý quan trọng:
- Trước khi sửa, cần ngắt nguồn điện, xả tụ lọc nguồn để đảm bảo an toàn. Nếu không có kiến thức về điện tử công suất, hãy nhờ thợ có kinh nghiệm.
- Nếu bạn chưa nắm rõ cấu tạo máy và nguyên lý hoạt động, truy cập đây để tìm hiểu : Cấu Tạo Máy Hàn Que 1 Bo – Nguyên Lý Hoạt Động
Bảng tóm tắt nhanh 7 bệnh
| # | Bệnh | Triệu chứng điển hình | Mức độ |
|---|---|---|---|
| 1 | Chết cầu đi-ốt chỉnh lưu | Nhảy aptomat, nổ trở mồi | Dễ |
| 2 | Chết IGBT | Bật máy im re, IGBT nóng | Dễ |
| 3 | Hỏng phần chia xung (Driver) | Không có xung vào IGBT | Trung bình |
| 4 | Lỗi mạch dập xung (Snubber) | IGBT mới thay vẫn nổ | Trung bình |
| 5 | Chết biến áp xung ra hàn | Nổ IGBT liên tục, thay vẫn hỏng | Khó |
| 6 | Mất xung vào chân GE | Máy im re, không có tần số cao | Khó |
| 7 | Không điều chỉnh được dòng hàn | Hàn yếu hoặc không thay đổi dòng | Trung bình |
Bệnh 1: Chết cầu đi-ốt chỉnh lưu (Cầu diode 4 chân)
Hiện tượng:
- Bật nguồn, aptomat nhảy ngay.
- Dây nguồn nóng bất thường.
- Trở mồi hoặc trở hạn dòng bị nổ.
Cách kiểm tra (dùng đồng hồ cơ thang x1K)
Thực hiện 8 lần đo theo thứ tự dưới đây:
| Lần đo | Que đen | Que đỏ | Kết quả đúng |
|---|---|---|---|
| 1 | Chân 1 | Chân 2 | Kim không lên |
| 2 | Chân 1 | Chân 4 | Kim không lên |
| 3 | Chân 2 | Chân 1 | Kim lên |
| 4 | Chân 4 | Chân 1 | Kim lên |
| 5 | Chân 3 | Chân 2 | Kim lên |
| 6 | Chân 3 | Chân 4 | Kim lên |
| 7 | Chân 2 | Chân 3 | Kim không lên |
| 8 | Chân 4 | Chân 3 | Kim không lên |
Nếu kết quả khác với bảng trên → cầu diode đã chết (chập hoặc đứt).
Cách sửa
- Thay cầu diode mới có thông số tương đương hoặc lớn hơn (dòng điện, điện áp).
- Hàn chắc chắn, đúng chiều.
Bệnh 2: Chết IGBT
Hiện tượng
- Bật máy im re, không có phản ứng.
- Sờ vào IGBT thấy nóng hoặc có mùi cháy.
- Đôi khi thấy IGBT bị nổ, vỡ nhựa.
Cách kiểm tra (dùng đồng hồ cơ thang x1K)
Đo 4 lần:
| Lần đo | Que đỏ | Que đen | Kết quả đúng |
|---|---|---|---|
| 1 | G | E | Kim không lên |
| 2 | E | G | Kim không lên |
| 3 | E | C | Kim không lên |
| 4 | C | E | Kim lên |
Nếu đo khác → IGBT đã chết.
Lưu ý quan trọng khi thay IGBT
- Phải sửa xong phần chia xung trước khi thay.
- Chọn đúng thông số: Ví dụ 40N60 (40A – 600V), 40T65 (40A – 650V), 40N120 (40A – 1200V).
- Sau khi thay, đo xung chân GE bằng đồng hồ cơ thang 50VAC, phải đạt 11V – 15V, đều cả hai chiều.
Bệnh 3: Hỏng phần chia xung (Driver xung)
Hiện tượng
- Không có xung hoặc xung yếu đến chân IGBT.
- Đã thay IGBT mới nhưng máy vẫn không chạy.
Linh kiện thường hỏng
| Ký hiệu | Loại | Giá trị | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| D2 | Đi-ốt xung | Cao tần | Không thay bằng đi-ốt thường |
| R1 | Điện trở | 200Ω (20Ω) | Kiểm tra giá trị |
| R2 | Điện trở | 5.1Ω | |
| C4 | Tụ gốm | (kiểm tra) | |
| Biến áp xung nhỏ | Thông các cuộn dây |
Cách sửa
- Thay hết bộ R1, R2, D2, C4 cho đồng đều.
- Kiểm tra đường mạch trên bo, nếu đứt thì nối lại.
- Sau khi thay phải đo xung chân GE của IGBT (dùng đồng hồ cơ thang 50VAC) phải đạt 11V – 15V đều cả hai chiều.
Bệnh 4: Lỗi mạch dập xung (Snubber)
Hiện tượng
- IGBT dễ hỏng, nổ liên tục dù đã thay mới.
- Mạch bảo vệ IGBT không hoạt động.
Bộ phận quan trọng
- Tụ dập xung (thường chịu áp 2kV)
- Trở dập xung (10Ω ~ 50Ω)
Mạch này được ví như “lá chắn” bảo vệ IGBT khỏi điện áp ngược đột biến.
Cách xử lý
- Kiểm tra tụ và trở, thay nếu hỏng.
- Nếu không có linh kiện thay thế chính xác, có thể tạm dùng linh kiện có thông số tương đương.
Bệnh 5: Chết biến áp xung ra hàn (Main Transformer)
Hiện tượng
- Đã thay IGBT mới, xung đầy đủ, nhưng hàn được một lúc lại nổ IGBT.
- Lỗi này rất khó phát hiện nếu không có kinh nghiệm.
Nguyên nhân
Biến áp xung bị dò, chạm chập, hoặc om dây (cách điện kém).
Cách xử lý
- Thay thế biến áp xung mới – đây là giải pháp duy nhất.
- Nên mua linh kiện chính hãng hoặc tháo từ máy cùng loại.
Bệnh 6: Không có xung vào chân GE của IGBT
Hiện tượng
- Bật nguồn, máy im re, không hàn được, không có tiếng kêu tần số cao.
- Đo chân GE IGBT thấy = 0V hoặc rất thấp.
Nguyên nhân phổ biến
- Đứt đường mạch từ bo phát xung xuống biến áp chia xung.
- Chết điện trở trên đường truyền xung.
- Chết trở gián 201 (200Ω).
- Chết 2 con IC tích hợp MOSFET NCE4688.
- Chết IC tạo xung 3525 hoặc 3846.
Khuyến nghị: Với lỗi này, nên thay luôn cả bo khiển vì bo đã tích hợp nhiều linh kiện, sửa rất khó và dễ tái phát.
Bệnh 7: Không điều chỉnh được dòng hàn (Hàn yếu, liu riu, không to nhỏ)
Hiện tượng
- Vặn chiết áp nhưng dòng hàn không thay đổi.
- Hàn rất yếu hoặc ngược lại quá mạnh, không kiểm soát được.
Nguyên nhân chính
- IC LM358 bị chết.
- Linh kiện xung quanh LM358 hỏng.
- Đứt đường từ chiết áp về bo khiển.
Các bước kiểm tra & sửa
- Kiểm tra chiết áp (thường ghi 102 = 1kΩ) – vặn xem có thay đổi điện trở không.
- Đo chân 6 của LM358 khi vặn chiết áp: điện áp phải thay đổi từ 0.01V ~ 0.06V.
- Nếu thay LM358 vẫn không được, kiểm tra tiếp đường mạch xuống bo dưới.
- Đo thông mạch từ chiết áp điều chỉnh lên bo khiển.
Mẹo: Nhiều trường hợp, giải pháp nhanh nhất là thay luôn cả bo khiển – vừa đảm bảo chất lượng, vừa tiết kiệm thời gian.
Kết luận – Bí kíp sửa máy hàn que 1 bo thành công
Trên đây là 7 bệnh phổ biến nhất thường gặp ở máy hàn que 1 bo. Hầu hết các lỗi đều xoay quanh các khối: nguồn (cầu diode), công suất (IGBT), driver xung, dập xung, biến áp hàn, bo tạo xung và mạch điều khiển dòng.
Nếu bạn nắm vững cách kiểm tra và sửa 7 bệnh này, bạn đã có thể xử lý được hơn 70% các sự cố thường gặp trên máy hàn que inverter.
Weldhome tự hào là đơn vị cung cấp máy hàn, phụ kiện, linh kiện thay thế chính hãng và hỗ trợ kỹ thuật tận xưởng.
- Hotline/Zalo tư vấn: 0971 971 972
- Địa chỉ văn phòng & Showroom: Số 322, Quốc lộ 32, Thôn Nhuệ, Xã Hoài Đức, TP. Hà Nội.
- Kết nối cộng đồng: Tìm kiếm “Hậu Máy Hàn” trên YouTube/TikTok để nhận mẹo hay mỗi ngày.
- WELDHOME — Bảo hành miễn phí
